وبینار با عنوان تعالی معنوی سالمندان در روز سه شنبه 99/7/22 توسط مرکز سلامت معنوی دانشگاه علوم پزشکی کرمان با شرکت جمعی از اعضای هیات علمی برگزار شد. خلاصه ای از سخنرانی آقای دکتر وحیدرضا برهانی نژاد، متخصص سلامت سالمندان و عضو هیات علمی دانشگاه به شرح زیر است:
تعاریف سالمندی:
سن زیستی: تغییرات در جسم انسان مدنظر است.
سن روانشناختی: سازش انسان ها با محیط که شامل حافظه و شناخت می شود.
سن عملکرد: ظرفیت هر فرد را برای کارکرد در جامعه نسبت به همسالان
سن اجتماعی: سن اجتماعی به رفتار اجتماعی نسبت به سن تقویمی
روند سالمندی:
سالمندی همراه با سلامت ( سالمندی سالم) : عدم وجود اختلالات عملکرد فیزیولوژی
سالمندی فعال : ارتقاء کیفیت زندگی با افزایش سن
سالمندی طبیعی: اختلال عملکرد فیزیولوژیک، بدون وجود بیماری
سالمندی همراه با بیماری : وجود بیماری های مزمن پیشرونده همراه با افت توانایی و عملکرد
سالمندی آسیب پذیر: که شدیدأ سلامت سلامت آسیب می بیند.
تعریف سلامتی از نظر سازمان جهانی بهداشت:
حالتی از رفاه کامل جسمانی ، روانی و اجتماعی و معنوی و نه فقدان بیماری یا ناتوانی و یا نقص عضو
معنویت: به معنی آگاهی از هستی یا نیرویی فراتر از جنبه های مادی زندگی است و احساس عمیقی از وحدت یا پیوند با کائنات را به وجود می آورد.
سلامت معنوی: ایمان، هدفداربودن زندگی، پایبندی اخلاقی، داشتن حسن ظن و توجه بیشتر به مسایل معنوی زندگی.
میوه درخت دین معنویت است.
چرا سالمندان به این معنوی سلامت نیاز دارند؟
تکلیف اصلی روانی اجتماعی سالمندی : حفظ یکپارچگی
مشکلات روانی اجتماعی سالمندی: 1- تنهایی 2- احساس مرگ 3- احساس پوچی
به طور خلاصه می توان گفت که انسان از این لحاظ نیاز معنوی دارد زیرا معنویت باعث احساس آرامش از وصل بودن به منبع قدرت بزرگ و توانا و هم احساس یکپارچگی و پیوستگی با سایر اجزای طبیعت و محیط است.
کرامت ، امید، عشق ، بخشش،قدردانی،اعتقاد به ماورای طبیعت از مواهبی هستند که از سلامت معنوی بدست می آیند.
در ادبیات دینی ، سالمندی دارای کرامت است.
شواهد حاکی از این است که باورهای عمیق معنوی، سلامت سالمندی را افزایش می دهند.
وظایف اطرافیان:
-
در دسترس بودن، یعنی گوش دادن مؤثر و دقیق و لمس کردن بسیار مؤثر می باشد.
-
احترام به باورها و فرایض دینی، تسهیل انجام مراسمات مذهبی
-
افزایش امیدواری
تکالیف معنوی ساالمندی:
1- درک جدید از زمان- تعریف زمان باید تغییر کند. مرور خاطرات گذشته بیشتر و بیشتر تکرار می شوند، اتفاقات روزهای قدیم و کودکی و جوانی
2- اتصال به نسل های قبل، احساس قوی در سالمند ایجاد شودکه به نسل های قبلی و بعدی تعلق دارد
3- زندگی و مرگ: مرگ به عنوان بخشی طبیعی از فرآیند زندگی تلقی می شود و بدین طریق ترس و اضطراب مرگ از بین می برد.
4- رمز آلودگی زندگی: چیزهایی در زندگی است که قابل توضیح با علم و دلیل نیست، بپذیرند که اینها قابل توضیح نیستند.
5- تغییر منابع لذت و خشنودی به رخدادهای کوچک زندگی روزمره که قبلاٌ مورد توجه نبودند ارزش بیشتری پیدا کرده و می توانند موجب خوشنودی بیشتری شوند.
6- مواجهه با خود: کشف جنبه های پنهان شخصیت ( سایه) یکی از وظایف نیمه دوم زندگی است.
7- کاهش خودمحوری، خودشیفتگی و خودخواهی: فرد خودش رابه عنوان بخشی از کل درک می کند و کمتر خود محوری می شود، خودپرستی تحت الشعاع دیگر دوستی و نوع دوستی قرار می گیرد.
8- تعالی بدن: اضطراب و نگرانی نسبت به عدم سلامت و بیماری کاهش پیدا می کند.
9- احساس یکپارچگی: فرد احساس کند که تکه های پراکنده زندگیش همانند یک پازل کنار هم قرار می گیرند و یک کلیت پیدا می کند.
10- تغییر در معنا و اهمیت ارتباطات، روابط محدودتر یا عمیق تر ترجیح داده می شود.
11- تغییر نگرش نسبت به دارایی های مادی
12- خلوت گزینی مثبت: بسیاری از سالمندان نیاز به خلوت متفکرانه داشته و رضایت ناشی از آن را اعلام کرده اند.
-
- معصومیت رها شده: فرد توانایی تازه ای برای پشت سرگذاشتن قراردادها، هنجارها و قواعد غیر ضروری پیدا می کند. از انجام کارهایی که قبلا جرأت انجام آن را نداشته لذت می برد.
14- کنار رفتن ماسک های اجتماعی: برخی از تعاملات اجتماعی را باید انجام دهد.
15- فرزانگی: سالمند رشد یافته، روز به روز خردمندتر می شود، از نصیحت کردن دیگران پرهیز می کنند.
َسالمند شدن مثل بالا رفتن از کوه است، کمی از نفس می افتید اما منظره ای که می بینید بسیار زیباتر است.
