مفهوم سلامت معنوی نخستین بار در سال 1791 توسط موبرگ تحت عنوان بهزیستی معنوی مطرح گردید. پیشنهاد و گنجاندن بعد سلامت معنوی در مفهوم سلامت از سوی راسل و عثمان یک بعد مهم از زندگی فردی و گروهی را فراروی صاحبنظران امر سلامت قرار داد. در سال 1797، سازمان جهانی بهداشت بحثی را عنوان كرد كه آیا جنبه های معنوی (spiritual) را باید در تعریف سلامت (Health) وارد نمود؟ چند سال بعد افزودن# سلامت معنوی (spiritual health) به ابعاد جسمی، روانی و عوامل اجتماعی سلامت پیشنهاد شد. در سال های آخر قرن بیستم، دولت های كشورهای اروپایی در "معاهده كپنهاك در توسعه اجتماعی" متعهد شدند كه به نیازهای معنوی جامعه های خود در سطح فردی، خانوادگی و جامعه توجه كنند و سیاست های خود را با دید سیاسی، اقتصادی، اخلاقی و معنوی برای توسعه اجتماعی متمركز نمایند.
همان گونه كه ابعادجسمی، روانی و اجتماعی بهم ارتباط دارند و در هم تأثیر می گذارند ، بعد معنوی انسان و سلامت معنوی او با سایر ابعاد سلامت دررتباط و تأثیرگذار است، و این مهم باید برای ارتقای سلامت مورد توجه قرار گیرد. همچنین بعضی دانشمندان اظهار كرده اند كه پیشرفت های عمده در قرن كنونی از طریق تكنولوژی عاید نمی شود بلكه منوط به شناخت عمیق انسان و جنبه های معنوی اوست، اگر كانون توجه علمی در قرن بیستم میلادی "محیط خارج" بوده است، در قرن بیست و یكم توجه علمی به "درون" انسان معطوف خواهد بود. به عبارت دیگر وارد زمانی می شویم كه اكتشافات مهم نه در محیطی است كه ما را احاطه كرده است بلكه در دنیای درون ما خواهد بود.
سیستم بهداشتی درمانی ، پزشكان وسایرارائه دهندگان خدمت اگر دارای سلامت معنوی كه طیف وسیعی دارد ،باشند ، می توانند به همان میزان به بهبودی بیماران كمک نمایند. یک پزشک به عنوان ارائه دهنده خدمات پزشكی ،زمانی می تواند سلامت معنوی را به دیگران هدیه دهد كه در درجه اول خود، دارای این بعد از سلامت باشد . یک پزشک اگرسلامت معنوی داشته باشد قطعا با تعهد و آرامش روحی كه دارد در انجام مراقبت ها بسیار بیشتر دقت خواهد كرد و می تواند این آرامش را به بیمار خود منتقل، و با توجه به اعتقاد به مبدأ و معادی كه دارد و اینكه سلامت هر فردی در دست خداست،به آرامش و بهبودی بیمار كمک كند . مراقبت و سلامت معنوی بیماران در رده های مختلف سنی ، از دهها سال قبل در برنامه مراقبت های بهداشتی درمانی بسیاری از كشورها طراحی و البته باتوجه به فرهنگ و اعتقادات این كشورها اجرا شده است. اسلام سلامتی را نعمت و از جمله حسنات خداوند بر بندگانش معرفی كرده است و بهداشت، تأمین كننده سلامت است .
ضروری است، سلامت معنوی را به عنوان قلب نظام آموزش و نظام سلامت كشوردر نظر بگیریم و درطراحی های آموزشی و برنامه های نظام سلامت كشور ادغام نماییم .قطعا توجه به حیطه مهم #سلامت معنوی درسه بعداگاهی ،نگرش و عملكرد ،اقدامی زیربنایی و اصولی برای تحقق جامعه متعالی سالم است .
منبع: سلامت معنوی آموزش و پرورش کودکان، دكترسهيلاخزاعي